Waarom emoties zich vastzetten in je lijf (en wat schrijven daarin kan betekenen)

Soms weet je best wat er speelt. Je kunt het uitleggen, analyseren, relativeren.

En toch blijft het gevoel. Een spanning die niet weggaat. Vermoeidheid die dieper zit dan een slechte nacht. Of een onrust die steeds terugkomt, ook als je denkt dat je alles wel hebt verwerkt.

Want emoties leven niet alleen in je hoofd. Ze worden ook opgeslagen in je lichaam. 

Emoties verdwijnen niet als ze geen aandacht krijgen 

Wanneer iets je raakt en er op dat moment geen ruimte is om het te voelen, zoekt je systeem een andere oplossing. Je gaat door. Je zet het opzij. Je slikt het in. Niet omdat je dat per se wilt, maar omdat het nodig lijkt. 

Dat werkt vaak verrassend goed. Op de korte termijn. 

Waarom emoties zich vastzetten komt omdat die gevoelens geen plek krijgen. Ze verdwijnen niet. Ze blijven aanwezig op een andere manier. Als spanning in je schouders. Of als een knoop in je maag. Je hoofd dat maar blijft malen. Of als een lichaam dat steeds sneller “nee” zegt, terwijl jij blijft doorgaan. 

In een eerdere blog schreef ik al over emotionele blokkades en hoe die ontstaan wanneer gevoelens lange tijd niet welkom waren. Wat zich daar vormt, leeft niet alleen mentaal, maar ook lichamelijk. (link: Waarom schrijven helpt bij emotionele blokkades) 

Het lichaam onthoudt wat jij hebt moeten negeren 

Je lijf heeft geen woorden nodig om te onthouden. Het reageert op ervaringen, op herhaling, op situaties waarin je jezelf moest aanpassen. Zelfs als je er later anders over denkt, kan je lichaam nog reageren alsof het moment opnieuw gebeurt. 

Dat is waarom je soms schrikt van een heftige reactie die je niet logisch vindt. Of waarom je merkt dat je steeds hetzelfde conflict meemaakt, maar in een andere vorm. Het patroon is niet alleen mentaal, het zit dieper verankerd. (link: Waarom hetzelfde conflict steeds terugkomt) 

Waarom emoties zich vastzetten en praten hierover niet altijd genoeg is 

Praten is waardevol. Het helpt om te begrijpen wat er is gebeurd. Om verbanden te leggen. Om woorden te geven aan ervaringen. 

Maar praten gebeurt vooral vanuit je hoofd. Je kiest woorden, je ordent, je verklaart. Ondertussen blijft het lichaam vaak buiten beeld. De spanning waar het eigenlijk om gaat, krijgt geen taal. 

Daarom ervaren veel mensen dat ook al hebben ze iets al honderd keer besproken, dat toch het 'zware' gevoel blijft. Niet omdat ze niet diep genoeg hebben gepraat, maar omdat het gevoel nooit écht is meegenomen. In een eerdere blog ga ik dieper in op dit verschil tussen praten en schrijven. (link: Waarom schrijven soms meer helpt dan praten) 

Wat schrijven wél doet 

Schrijven vertraagt. Je hoeft niets te verantwoorden en niets af te ronden. Je schrijft niet om tot een conclusie te komen, maar om te kijken naar wat zich aandient. 

Wanneer je schrijft over een ervaring, gebeurt er iets bijzonders. Je zet het niet alleen om in woorden, je zet het ook buiten jezelf. Het staat op papier, los van jou. Daardoor ontstaat afstand, oftewel ruimte. Niet omdat het minder belangrijk wordt, maar omdat jij het niet meer hoeft vast te houden. 

Dat is wat hier bedoeld wordt met ruimte. Geen leegte en geen opluchting die je moet voelen, maar overzicht. Je kunt zien wat er speelt, zonder er middenin te blijven zitten. Voor veel mensen is dat het moment waarop spanning iets losser gaat voelen. Niet weg, maar hanteerbaar. 

Mijn eigen ervaring met therapeutisch schrijven

Met het schrijven van mijn eerste thriller Onmacht schreef ik 'onbewust' de innerlijke boosheid die ik in me had van me af via de karakters die het verhaal maakten. Toen een lezer die mij persoonlijk kende mij op de boosheid van de karakters attendeerde snapte ik dit eerst niet zo goed. Pas bij het schrijven van mijn tweede thriller kon ik niet die emotie terugpakken. Dat was ook niet nodig. Waar mijn eerste thriller de titel Onmacht blijk gaf van mijn eigen emotie vind je in de tweede thriller Rekbaar geweten ook veel van mijn eigen emoties in het verhaal terug.

 

Schrijven als brug tussen hoofd en lichaam 

Schrijven verbindt wat je denkt met wat je voelt. Het dwingt niets af, maar nodigt uit om te blijven kijken. Daardoor kunnen emoties alsnog verwerkt worden.

Dat betekent niet dat het verleden verdwijnt. Maar wel dat het je minder blijft aansturen. Je merkt eerder wanneer iets spanning oproept. Je herkent signalen sneller. En soms is dat al voldoende om niet opnieuw in hetzelfde patroon te stappen. 

Hoe dit terugkomt in het Werkboek van de zelfhulpcursus het SpinragVrij Programma 

In het SpinragVrij Programma, het zelfhulpcursus werkboek met doeltreffende schrijfopdrachten is schrijven geen los hulpmiddel, maar de basis van het hele boek. De opdrachten zijn zo opgebouwd dat je eerst begrijpt wat er speelt, daarna verwerkt wat zich heeft vastgezet, en vervolgens weer richting geeft aan de toekomst. 

Er zijn tijdschema’s als richtlijn, zodat het geen losse momenten blijven. De maximale duur is zes maanden, omdat verandering alleen ontstaat wanneer je er met regelmaat bij stilstaat. Niet alles tegelijk, maar wel consequent. 

Schrijven is hierin geen doel op zich, maar een manier om weer contact te maken met wat je lichaam en hoofd al lang proberen te vertellen. 

Een kleine oefening therapeutisch schrijven om mee te beginnen 

Neem vijf minuten. Schrijf zonder nadenken over deze zin: 

Mijn lichaam laat spanning voelen wanneer… 

Stop na vijf minuten. Leg je pen neer. Dat is genoeg. 

Over Tineke Hofstee

Ik ben geen therapeut die alleen uit de boeken spreekt, maar een gids die de weg van binnenuit kent. Ik weet hoe het is om nachtenlang 'brieven in je hoofd' te schrijven terwijl je lichaam schreeuwt om rust. Mijn filosofie is helder: echte verandering begint niet bij het 'fixen' van jezelf, maar bij het eerlijk onderzoeken van je patronen. Zonder bewustwording heb je geen richting, maar zonder actie blijft inzicht slechts informatie.

In mijn werk help ik je om de confrontatie met jezelf aan te gaan die je in gesprekken vaak nog kunt ontwijken. Ik leer je de pen te gebruiken om je gedachten te ordenen en de emotionele druk van de ketel te halen. Geen snelle oplossingen, maar een nuchtere methode om de regie over je eigen leven terug te pakken. Stap voor stap, met de pen als instrument voor een opgeruimd hoofd.

Gratis 5 Dagen Micro Traject

Werkboek Therapeutisch Schrijven (SpinragVrij Programma)